Van Gansewinkel zegt stoer: ‘Afval bestaat niet’. Maar wat gooien we dan in al die afvalcontainers? Natuurlijk is dat afval. Het gaat er alleen om wat er van afval kan worden (gemaakt) nadat het is weggegooid. Wordt het gewoonweg gestort of verbrand? Gerecycled of direct hergebruikt? Afval uit een bouwproject heeft voor de opdrachtgever geen waarde, maar kan waardevol zijn voor een volgende opdrachtgever. Veel afval bevat namelijk nog goede grondstoffen voor nieuwe producten.

Dit principe is niet nieuw en wordt al jaren toegepast. Wij laten het merendeel van ons bouwafval door Van der Heiden Milieu ophalen. Na een bezoek aan moederbedrijf ICOVA in Amsterdam wordt duidelijk dat wij hier goed aan doen. Afval dat bij hen binnenkomt wordt voor 86% gerecycled. Puin wordt voornamelijk hergebruikt in de wegenbouw en van hout dat wij af laten voeren worden IKEA boekenkasten gemaakt. Echter, wanneer deze nieuwe toepassingen uiteindelijk weer aan het einde van hun bestaan zijn, bevatten zij zo weinig bruikbare grondstoffen dat vaak enkel nog de stort of verbranding rest. Het hout in de Billy boekenkast was in een eerder leven onderdeel van een kozijn, of wellicht een steigerplank. Eenmaal versnipperd en verlijmd tot spaanplaat is de kwaliteit sterk verslechterd. Zo eindigt de afvalstroom die de bouw in gang gezet had.

Bewust worden van onze eigen afvalstromen draagt bij aan een duurzamere bouwwereld, omdat verspilling beter voorkomen kan worden als bekend is wat er met ons afval gebeurt. Beter is het om recyclebare bouwproducten opnieuw in de bouwkolom te brengen. Hierdoor worden verwerkers gedwongen om goed met hun afval om te gaan, omdat zij dit later als product zelf weer in handen krijgen. Wanneer het bouwafval in een ander vakgebied (wegenbouw of interieur) terugkeert zal de verwerker minder betrokken zijn.

Daarbij helpt het om de afvalstroom als een cyclus te zien waarbij afval grondstoffen bevat voor een nieuw product dat zo toe te passen is dat het langer of duurzamer hergebruikt kan worden. Daarbij wordt dus de gehele levenscyclus geanalyseerd waardoor uiteindelijk het aantal niet te recyclen materialen uit de kringloop verdwijnen. Betonconstructies kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door constructies van staal of zelfs hout.

Hout en beton zijn niet voor niets de meest gebruikte materialen in de bouw. Eigenschappen van beide maken constructieve toepassingen mogelijk door hun sterkte, stijfheid en stabiliteit. Beton kan goed druk opnemen, maar slecht trek. Hout kan dat wel, maar heeft een kortere levensduur dan beton. Gecombineerd levert dit een door MGX ontwikkeld nieuw product op, Houton® genaamd. Een materiaal dat lichter is dan beton en een langere levensduur heeft dan hout. Dankzij de toevoeging van houtvezels is het gemakkelijk te gebruiken in combinatie met andere materialen aangezien er zonder voorboren in geschroefd kan worden. Echter dit product is nog in ontwikkeling en vooralsnog worden er alleen nog afrasteringpalen van gemaakt. Niet direct de toepassing die nuttig is voor onze bouwprojecten. Toch blijft de technologie interessant, omdat dit principe kansen oplevert in de vorm van scheidingswanden. Waar prefab betonnen wanden veel problemen opleveren voor bewoners die een schilderijtje op willen hangen hoeft met een houtonvariant niet eens voorgeboord te worden.

Er zijn verschillende soorten van afvalrecycling. Bovendien is een dergelijk product upcyclebaar. Als het product niet meer nodig is wordt het door de huidige gebruiker als afval beschouwd. In de recyclefase wordt het echter gebroken en levert het weer grondstoffen voor nieuwe Houton®.

We onderzoeken momenteel de mogelijkheden om van ons eigen puin- en houtafval nieuwe producten te laten maken zoals beton met weinig houtvezels voor lichtere constructies of beton met meer houtvezels voor de hierboven besproken gebruiksvriendelijke (woningscheidende) wanden.